Op 23 januari 1989 overleed de 85 jarige Salvador Dalí in de toren van zijn theater museum in Figueres, nabij Girona. Om zijn twintigste sterfjaar te eren worden er drie nieuwe boeken uitgegeven en zal er een speciale expositie zijn in het Dalí museum. Daarnaast zal er dit jaar begonnen worden met de opnames van een bioscoopfilm over het leven van Dalí. Wie was Dalí eigenlijk en wat maakte hem zo interessant.
Een krulsnor en hypnotiserende ogen, hét kenmerk van de schilder en ontwerper Dalí. Kenners zijn het allemaal met elkaar eens; Je houdt van zijn werk of niet. Het theater museum in Figueres is door de artiest zelf opgezet en is nu een van de meest bezochte musea van Spanje. Daarnaast zijn het kasteel wat hij voor zijn vrouw Gala kocht en zijn woonhuis in Cadaquez, toeristische trekpleisters geworden.
In zijn jonge jaren was Salvador Dalí vooral geïnteresseerd in schilders als El Greco, Francisco Goya, Michelangelo en Diego Velazquez. In die tijd richtte hij zijn aandacht dan ook op het impressionisme en het kubisme. In 1929 ging hij naar Parijs waar hij o.a. Pablo Picasso en André Breton leerde kennen en sloot hij zich aan bij het surrealisme. In datzelfde jaar leerde hij de Russische vrouw Gala kennen en zij werd zijn passie en levenslange muze. Onder invloed van de psychoanalytische theorieën van de Oostenrijkse dokter Sigmund Freud ging hij erg vervreemdend werken. Wie kent niet “De weke uurwerken” een surrealistisch meesterwerk van Dalí, dat symbool staat voor het verlopen van de tijd waarmee het geheugen langzaam verdwijnt. In 1940 vestigde hij zich in de Verenigde Staten, waar hij 25 jaar zou wonen, waarna hij terugkeerde naar Spanje.
Salvador Dalí provoceerde en choqueerde en hij noemde zichzelf dan ook artiest/entertainer. Wat minder bekend van hem is dat hij twee autobiografische boeken schreef, namelijk “Het geheime leven van Salvadar Dalí” (1942) en “Dagboek van een genie” uit 1966. In 1968 schonk Dalí zijn vrouw Gala een kasteel in Púbol, niet zo ver van Cadaquez, voor haarzelf en voor de jonge mannen die zij er wenste te ontvangen. Dalí beloofde haar slechts op háár uitnodiging op bezoek te komen. Hij bezat een grote gave om geld te verdienen en zijn grote productie bezorgde hem de bijnaam de “Dalí-Fabriek”. Het stelde Dalí en Gala wel in staat om een heel excentriek en luxueus leven te leiden. Toen de vraag het aanbod overtrof begon Dalí blanco vellen te signeren. Olieverfschilderijen van andere schilders gingen als echte Dalí’s over de toonbank.
Op 23 januari 1989 stierf Dalí in de toren van zijn museum in Figueres, waar hij de laatste jaren woonde. Hij werd daar ook begraven. In het mausoleum van Figueres schuiven jaarlijks meer dan 1 miljoen bezoekers langs Dalí’s beelden, schilderijen, installaties en juwelen. Dit theatermuseum is na het Prado in Madrid het meest bezochte museum van Spanje. Veel van zijn werk bevind zich in de VS. Ook in Nederland bevinden zich enkele belangrijke werken in het Booijmans-Van Beuningen Museum in Rotterdam. Dit museum heeft 8 schilderijen van Dalí en is erin geslaagd om een belangrijk kunstwerk te verwerven van de kunstenaar, namelijk de originele Mae West Lips Sofa, naar ontwerp van Dalí uit 1936.
Eén van zijn beroemdste uitspraken geeft aan hoe hij over zichzelf dacht: “Iedere morgen wanneer ik wakker word, is mijn grootste vreugde dat ik Salvador Dalí ben”
