Hans schrijft – Al ruim 8 jaar woon ik in Spanje, Costa Blanca om preciezer te zijn, en nog steeds verbaas ik mij over het gemak van de Spanjaard in verband met het afval en hoe men er mee omgaat. Het is echt af en toe te belachelijk voor woorden en daarom besloot ik de lezers een verhaal aan te bieden over het afvalprobleem in Spanje.
Als u door de straten van een willekeurige stad of dorp in Spanje loopt zal het u al zijn opgevallen, afval. Naast de containers staan vaak allerlei zakjes met afval, dozen, plastic flessen en zelfs koelkasten of magnetrons. Hoe komt dat nou toch? Zijn de Spanjaarden zich er dan niet van bewust dat dit allemaal een raar gezicht is en erg onhygiënisch is?
Om dit fenomeen te verklaren gaan we even terug in de tijd. Zoals u misschien weet is het nog helemaal niet zo lang geleden dat Spanje geregeerd werd door een dictator, generaal Franco, die in 1975 overleed, na een kleine veertig jaar aan de macht te zijn geweest. Na zijn overlijden werd het land weer een koninkrijk. Sindsdien is het land bezig met een inhaalstrijd om het land te moderniseren en op eenzelfde niveau te komen als andere westerse landen.
In veel gevallen gaat dat allemaal voorspoedig en kan men de verandering merken echter bij andere zaken gaat dat wat langzamer. Een van die dingen die nog niet echt wil lukken is de afvalverwerking. Men doet er alles aan om deze goed te laten verlopen maar op een aantal punten kan men slechts constateren dat er op dat gebied nog veel te verbeteren valt. Veel heeft echter ook te maken met een mentaliteitsverandering onder de Spaanse bevolking. In Nederland kan er met de afvalverwerking niet zoveel meer misgaan want ieder heeft een eigen afvalcontainer of moet afvalzakken bij de gemeente kopen. Afvalscheiding is een algemeen goed en grof vuil breng je, tegen betaling, naar een milieupark. In Spanje gaat dat anders.
De Spanjaarden hebben geen eigen container en zijn aangewezen op grote containers die op straat staan, vaak dicht bij je huis maar soms iets verder weg. Je verzamelt het huisafval in plastic boodschappenzakjes, die je bij de vleet aangeboden krijgt bij allerlei winkels en supermarkten. Als je zakje vol is, en dat gaat snel, doe je het in de gemeenschappelijke containers. Uiteraard moet je het erin gooien maar nou net dát gaat vaak fout. In plaats van erin, zijn er mensen die ze ernaast zetten, of ze ernaartoe gooien, zodat ze in de buurt ervan belanden. Door de val willen ze dan nog wel eens scheuren. Een volgend persoon ziet het zakje liggen en denkt dan dat de container vol is en dus zet hij het er ook naast. Het is daarom vaak een zooitje rondom de containers. De containers worden doorgaans elke dag of nacht leeggehaald om stank en ongedierte in het warme Spanje te voorkomen. Maar de mensen die het vuil ophalen nemen niet de zakjes rondom de containers mee, geen tijd en geen interesse. Daarnaast zijn er ook steden waar de afvalwagens geautomatiseerd zijn en er slechts een chauffeur aanwezig is die niet eens uit de vrachtwagen stapt. Dus alles rondom de afvalcontainers blijft rustig liggen. De gemeentes hebben doorgaans veel straatvegers etc. in dienst die de straten schoonhouden en ook alle rotzooi rondom de containers opruimen. En dat is vaak ook wel nodig. Kijkt u maar eens om u heen op straat als u in Spanje bent, op de grond zult u van alles en nog wat tegen komen. Sigarettenpeuken, sigarettenpakjes, kauwgom, zakdoeken en in badplaatsen op sommige plaatsen de kaartjes en flyers van de zogenaamde proppers, die de kaartjes met alle gemak van de wereld om zich heen gooien.
Eigenlijk begint bij de Spanjaard het probleem al van jongs af aan aangezien de ouders de kinderen moeten bijbrengen hoe om te gaan met afval en troep en dit niet altijd doen. Ouders gooien rustig alles zelf op de grond en in bars is het zelfs heel gebruikelijk om servetjes, peuken en tandenstokers op de grond te gooien en helaas gaat dat vaak op straat gewoon door. De overheid doet er veel aan deze mentaliteit onder de bevolking te veranderen maar dat gaat erg moeizaam. Zo zijn er overal afvalbakken onder de grond verwerkt en containers voor gescheiden afval van plastic, glas en papier geplaatst. Maar wat blijft is het probleem van het grof vuil. Het is heel gebruikelijk om oude ijskasten, meubels, tv’s, magnetrons etc. op straat te zetten zonder dat de mensen eigenlijk nadenken wie dit ophaalt. Soms staan er complete huisraden op straat en daar maken sommige mensen weer gebruik van, die rijden met hun bestelbus door de straten om alles weer mee te nemen. De gemeentes doen hetzelfde, elke dag en avond of op bepaalde dagen rijden ze door de steden en dorpen om het grof vuil op te halen. In Spanje is het begrip milieupark nog onbekend en het systeem is hier als volgt; als je grof vuil hebt bel je de gemeente om dit mede te delen, je zet het op straat en een medewerker van de gemeente komt het goedje ophalen. Gratis en voor niets. Helaas vergeten mensen nog wel eens te bellen en dan staat die oude ijskast al gauw een week of meer op straat.
Kennelijk maakt het de inwoners van dit grote land allemaal niet zo veel uit wat er met het afval op straat gebeurt als het huis van binnen maar schoon en netjes is. Want hoe smerig en ondoordacht iemand dan ook op straat is, in huis is iedereen netjes en ruimt zijn rotzooi op.
Ik hoop dat de lezer van Spanjevandaag nu iets meer weet over het afvalprobleem in Spanje en dat Nederlanders die naar Spanje zijn geëmigreerd of gaan emigreren niet deze Spaanse gewoonte overnemen en wat betreft het afval gewoon lekker Nederlands blijven.
Auteur: Hans






Hé Hans, ik kan het zelf niet beter uitleggen dan jouw verhaal. Ik ben het af en toe zat en ik erger me kapot als ik weer afval naast het pad of weg zie liggen, als ik kinderen zonder pardon papier of wat dan ook op straat zie gooien en ouders het platic van de sigarettenpakjes lekker losjes op straat gooien. Ongelooflijk dat de Spanjaarden nog zo zijn, niet allemaal natuurljk maar toch. Bij mij in de wijk zie ik elke morgen als ik met de hond (en poepzakjes) ga wandelen weer afvalzakjes op straat staan terwijl de container 200 meter verderop staat. Laatst zag ik een mevrouw voor haar eigen huis, op 5 meter afstand, diverse plastic flessen in de bosjes gooien en ben toen uitgeflipt tegen die vrouw, die notabene met haar kinderen naast de auto stond. Zij dede niks maar ik heb toen de flessen uit de bosjes gehaald en netjes in de plasticbak gegooid, met de ogen van die vrouw in mijn rug toen ze langsreed. Alle mensen die naar Spanje komen om te wonen of daar al wonen, neem de Spaanse gewoonte van afval op straat gooien alstjeblieft niet over, dat zou zo jammer zijn. Saludos Cordiales van Eduardo uit Almería.
Ik zie wel dat er verandering is. Mijn kinderen leren op school tijdens conocimiento del medioambiente, kortweg cono, wat recicleren is. Ouders van hun vriendejes en vriendinnetjes zie ik tijdens verblijf in één van de speeltuinen netjes hun kroost corrigeren. Sevilla kent zijn “Puntos Limpios” en daar wordt best wel gebruik van gemaakt. We zijn er natuurlijk nog lang niet, want ook ik herken Hans en Eduardo hun ervaringen. Maar is het in Nederland zo schoon? De tienduizenden kauwgomvlekken in de Kalverstraat (Amsterdam) of halfvolle plastic patatbakjes, omdat de mayo op is op de Koeweg van Purmerend. Neem ook in overweging dat we in Spanje veel meer buitenhuis leven. Het advies aan de Nederlanders om schoon te blijven, ook in Spanje, ondersteun ik…
Salu2 uit Sevilla
Ik woon al vrij lang in een kleine plaats aan de Costa Brava. Vroeger was hier de situatie zo als Hans beschrijft.
Tegenwoordig is het netjes, nergens meer rommel bij de containers, geen t.v.´s, geen koelkast, geen matras.
Hoe komt dat? Omdat de nieuwe gemeenteraad met een nieuwe jonge aktieve burgemeester – gekozen bij de laatste verkeizingen – hier iets aan hebben gedaan.
1 – meer grote containers die elke nacht werden en worden geleegd;
2 – moderne kleine containers op rij, verzonken in de grond;
3- gele, blauwe en groene containers voor plastic, papier/karton en glas die ook tijdig worden geleegd;
4 – op de trottoirs kleine afvalbakken op een standaard, voorzien van een plastic vuilniszak;
5 – dagelijks schoon houden van de straten [geestelijk minder validen met karretje, veger en blik en rollen vuilniszakken ter vervanging];
6 – wekelijks schoon houden van de rijwegkanten met een borstelwagen;
7 – verbod om grof vuil bij de grote containers te plaatsen [staat op elke container aangegeven, met verzoek een bepaald tel.nr. te bellen om het grof vuil gratis thuis te laten afhalen]
Mijn ervaring is dus dat de bewoners opgevoed moeten worden en de Ajuntamiento het voorbeeld moet geven.
Tot slot 2 voorbeelden:
- In onze wijk waren van de winter maandenlang meerdere t.l.-verlichtingen kapot. Hiervoor ben ik 2 x naar het kantoor/werkplaats van de afd. Openbare verlichting geweest zonder resultaat. Daarna heb ik een e-mail gestuurd aan onze burgemeester. Binnen een week werden alle kapotte lampen vervangen.
- Ik woon bij een park met een mooie fontein. Dat ding stond in het voorjaar weken droog nadat het bassin was schoongemaakt. Daar ergerde ik me aan omdat het een aantrekkelijk punt is voor toeristen [en voor onze eigen bevolking]. Dus een e-mail naar de burgemeester gestuurd. De bomba de agua was kapot schreef hij, er werd aan gewerkt…. De volgende dag, echt de volgende dag al, kwamen er mannen die het luik van de fontein openden om ondergronds iets te gaan doen. Ze zijn 4 dagen bezig geweest. Daarna was de fontein weer een fontein met mooi spuitend water. Er worden weer dagelijks door toeristen foto´s gemaakt bij ´onze fontein´.
Als burger vind ik het je plicht je bestuurders te wijzen op nalatigheid van hun ambtenaren. Het geeft voldoening als je merkt dat er naar je geluisterd wordt.