skip to Main Content

En wat nu in Catalonië? Eenzijdige afscheiding, toepassen artikel 115 of politiek overleg? (2017)

LET OP: Dit artikel is meer dan 6 maanden geleden geplaatst.

MADRID – Zondag hebben 2 miljoen Catalanen gekozen voor een afscheiding van de rest van Spanje om als eigen zelfstandige republiek verder te gaan. Nu moet het hele referendum met een grote korrel zout genomen worden aangezien dit absoluut niet voldeed aan de eisen waarbij continue de regels werden aangepast en er bijna geen juiste controle over het stemproces heeft kunnen plaatsvinden. Maar de Catalanen hebben wel laten zien dat ze genoeg hebben van de bemoeienissen uit Madrid en geen zin meer hebben in de PP partij en al helemaal niet in minister-president Mariano Rajoy.

Maar wat nu? Hoe moet het nu verder met Catalonië? Waarschijnlijk zijn dat ook vragen waar veel Catalanen mee worstelen want het is allemaal niet zo makkelijk. Een eigen land en dus afscheiding van Spanje is een mogelijkheid maar zal grote consequenties hebben voor Catalonië, Spanje, de EU en voor de inwoners van Catalonië die er soms waarschijnlijk iets te emotioneel en niet logisch over na denken, net zoals toendertijd bij de Brexit.

Duidelijk is echter dat er een grote constitutionele crisis in ontstaan in Spanje waarbij er eigenlijk drie oplossingen zijn: 1) Catalonië spreekt een eenzijdige afscheidings van Spanje uit. 2) De Spaanse centrale regering laat het artikel 155 van kracht worden. 3) Er komt opnieuw overleg om tot een politieke oplossing te komen.

Unilaterale verklaring van onafhankelijkheid

Meteen na het referendum maakte de Catalaanse premier Carles Puigdemont duidelijk dat hij na de uitslag van het referendum een verzoek zal indienen bij het Catalaanse parlement voor een zogenaamde Declaración Unilateral de Independencia (DUI) ofwel een Unilaterale Onafhankelijkheidsverklaring waarbij Catalonië als enige partij (dus zonder toestemming van Spanje) een afscheiding aankondigt.

Volgens Puigdemont heeft Catalonië met iets meer dan 2 miljoen stemmen (slechts 27% van alle inwoners van Catalonië) het recht gewonnen om een eigen zelfstandige staat in de vorm van een republiek te worden. De eerste keer dat iets soortgelijks gebeurde was in 1965 in Zuid-Rhodesië toen die Britse kolonie een nationale soevereiniteit zonder de instemming van Groot Brittannië aankondigde. Jaren later kreeg dat land de titel Republiek Zimbabwe. In 2008 gebeurde datzelfde in Kosovo toen zij zich afscheiden van Servië. Meer dan 100 landen over de hele wereld erkenden deze unilaterale afscheiding van Kosovo behalve Spanje.

In beide gevallen ging het om een kolonie of een ernstige situatie waarbij het leven van de burgers in gevaar kwamen. Deze regels die staan vermeld in het internationaal zelfbeschikkingsrecht zijn in principe niet van toepassing op Catalonië wat een regio is van Spanje en zich om heel andere redenen wil afscheiden van Spanje. Wellicht denken veel Catalanen er iets te makkelijk over maar een afscheiding van Spanje en daarbij de vorming van een eigen land kan zeer grote gevolgen hebben voor de inwoners van zowel Catalonië en Spanje.

Uitvoeren van artikel 155 van de Spaanse grondwet

Er wordt al weken gesproken over het inmiddels beruchte “artikel 155” van de Spaanse grondwet en het uitvoeren daarvan door de centrale regering in Madrid. Artikel 155 is een de vele artikels die vermeld staat in de “Carta Magna” of “Constitución”, de grondwet waarin de grondrechten en/of de organisatiestructuur van Spanje beschreven staan (diezelfde grondwet die de Catalaanse autoriteiten nu niet meer lijken te erkennen). Hierin staan alle rechten en plichten van o.a. de burgers van een land maar ook de politici en zoals in Spanje de verhoudingen tussen de centrale regering in Madrid en de autonome regeringen in de deelstaten.

Letterlijk staat er in artikel 155:

A. Indien een autonome deelstaat niet voldoet aan de verplichtingen die de grondwet of andere wetten opleggen of zo handelt dat de acties een ernstige verstoring teweegbrengen in het algemeen belang van Spanje, kan de regering, nadat ze de regionale premier van de autonome deelstaat daarop hebben aangesproken en deze geen gehoor geeft, met een absolute meerderheid van de stemmen van de Senaat de nodige maatregelen treffen om de handelingen die in strijd zijn met de grondwet op geforceerde wijze een halt toe te roepen om het algemeen belang te beschermen.

B. Voor de tenuitvoeringlegging van die maatregelen in het bovenstaande kan de regering instructies geven aan alle autoriteiten van de autonome gemeenschappen.

Met andere woorden, mocht de Spaanse regering artikel 155 gebruiken kunnen de autonome leidinggevenden in de Catalaanse regering verplicht worden de wet uit te voeren op straffe van uitzetting uit hun ambt en ontneming van alle bevoegdheden. Daarnaast kunnen diegene die niet gehoor geven aan de Spaanse regering gestraft worden met financiële boetes, gevangenisstraf en uitzetting van de openbare en publieke functie.

Deze optie is niet gewenst door de centrale regering in Madrid maar het kan zijn dat zij geen andere mogelijkheid zullen hebben mochten Puigdemont en het Catalaanse parlement doorgaan met de plannen van afscheiding. Het uitvoeren van artikel 155 kan echter ernstige gevolgen hebben zoals rellen op straat, mogelijk inzetten van het leger en een complete verscheuring in de Spaanse maatschappij, iets waar niemand op zit te wachten in Spanje en Catalonië. Artikel 155 wordt dan ook als allerlaatste mogelijkheid gezien.

Nieuw politiek overleg

Dit is voor de meeste politici en ook de Europese Unie de meest gewilde optie, politiek overleg waarbij men naar oplossingen dient te zoeken die goed zijn voor zowel Spanje alsook Catalonië. Tijdens die politieke gesprekken dient men te praten over een betere en eerlijkere financiering van Catalonië waarbij de regio de eigen belastingen gaat innen en daarvan een deel aan Madrid zal betalen, net zoals Baskenland en Navarra op dit moment doen en precies het tegenovergestelde van de huidige situatie. Catalonië wint omdat ze meer inkomsten zullen hebben en een grotere mate van vrijheid genieten terwijl de rest van Spanje er op achteruit zal gaan omdat er minder geld in de staatskas zal komen.

Volgens de Catalaanse autoriteiten betaalt Catalonië jaarlijks veel geld aan Madrid maar zien ze 16 miljard euro op jaarbasis minder terug, geld dat dus in hun ogen “gestolen” wordt. Over dat bedrag wordt veel gediscussieerd en het is niet helemaal zeker of dat accuraat is maar feit is dat de Catalanen minder geld zien uit Madrid dan waar zij recht op zouden hebben omdat het ook de rijkste regio van Spanje is. Mocht deze politieke oplossing er komen dan zal dat de Spaanse staatskas zo’n 13 miljard euro per jaar kosten, geld wat niet gebruikt kan worden voor investeringen en financiering van andere deelstaten in Spanje die er dus op achteruit zullen gaan.

De oplossing van het Catalonië conflict via politiek dialoog is volgens veel Spaanse kranten en nationale en internationale experts en deskundigen de meest ideale oplossing waar ook het merendeel van de Catalanen zich in kan vinden zoals wel eens gebleken is uit enquêtes. Een grotere mate van financiële zelfstandigheid zou inhouden dat ze minder afhankelijk zijn van de centrale regering in Madrid en men kan investeren in de deelstaat terwijl Catalonië toch bij Spanje kan blijven en ook zonder problemen binnen de Europese Unie zal blijven.

Reageren op dit artikel is alleen mogelijk via Facebook.

Redactie

Geschreven door Remco Stoffer in opdracht van SpanjeSites.nl. Overnemen van de hele tekst of delen daarvan is zonder toestemming niet toegestaan. Trakteer de redactie op een cortado (koffie) via PayPal, altijd lekker tijdens het schrijven van het actuele nieuws.

Dit bericht heeft 15 reacties
  1. Lang leve de EUSSR: een Unie van Socialistische Republieken met het Politburo in Brussel.Democratie betekent dat de wil van het volk wet is.Niet dat de grondwet de wet is.De grondwet moet het volk dienen, en niet omgekeerd.Het Catalaanse volk moet zich kunnen uitspreken, net als de Schotten, de Tsjechen, de Slovaken en de volkeren van het voormalige Joegoslavië.En dan zijn er nog de Hongaren in Roemenië, 6,5 procent van de totale bevolking. Zij leven vooral in Transsylvanië, dat voor de Eerste Wereldoorlog bij Hongarije hoorde…Het onafhankelijkheidsstreven van Catalonië is al eeuwen oud.En de grondwet van Spanje is ontstaan, toen ze overgingen van een dictatuur na een zogenaamde DEMOCRATIE die aan bepaalde voorwaarden moest voldoen zo niet dan stond het leger en ultra rechts klaar om in te grijpen en 1 van de voorwaarden was o.a dat Spanje 1 koninkrijk zou worden met Juan Carlos aan het hoofd en dat was op bevel van Franco…

  2. Een situatie zoals in het Baskenland en Navarra was vroeger al voorgesteld aan Catalonië maar die hebben dat toen zelf geweigerd. De EU wil zich niet mengen met de interne situatie van Spanje en Spanje wil niet dat de EU zich er mee mengt.
    Alle EU landen hebben dezelfde positie.

  3. Is er geen 4e oplossing mogelijk? Een nieuw referendum.
    aar ditmaal onder auspiciën van Europa? En één die niet alleen de vraag gesteld of dat men wil afscheiden, maar die ook de vraag stelt of dat men niet een eerlijker verdeling van de kosten-baten met Spanje wil zonder verdere afscheiding.

    Als de Spaanse regering (misschien wel eerst een nieuwe premier nodig) een nieuw referendum voorstelt met hulp van Europa dan kweekt ze goodwill en neemt tegelijkertijd de wind uit de zeilen van de ‘die-hard’ separatisten.

    De uitslag kan alleen bepalend zijn als tenminste 90% van de stemgerechtigden hun stem uitbrengen en een afscheiding alleen besproken kan worden als er 2/3 meerderheid is.
    En als uit monitoring blijkt (wederom uitgevoerd door ‘buitenstaanders’) dat mensen grootschalig gemanipuleerd dan wel zelfs bedreigd worden dan moet een buitenlandse commissie zich daar maar over buigen om de stemming geldig dan wel ‘tot op bepaalde hoogte geldig’ te laten verklaren.
    Zowel de uitslag als de mate van ‘beïnvloeding’ moeten door 2 onafhankelijke organen worden gedaan om alle schijn van ‘manipulatie achteraf’ tegen te gaan.
    Eerst moet de mate van eerlijkheid (met een %) van de stemming worden bepaalt en dán pas mag het andere orgaan de uitslag van de absolute stemming geven. Deze uitslag moet dan een marge mee krijgen afhankelijk van de mate van eerlijkheid en alleen zó een uitslag opleveren die aldus gecorrigeerd naar eerlijkheid aan de eerst genoemde voorwaarden moet voldoen.
    Alléén zo kan met tot een eerlijk en gewogen uitslag komen. En vertrouw er dan maar op dat Catalonië zich dan niet afscheidt. Maar waarschijnlijk wel een eerlijker verdeling van de gelden kan opeisen. En daar draait het uiteindelijk allemaal wel om?
    De macht krijgen en het recht aan je zijde krijgen is misschien allemaal wel leuk maar als je daarmee een land of streek in de chaos stort zijn je medestanders er al gauw klaar mee. Maar dan is het kwaad al geschiet en begint de geschiedenis weer van voren af aan……. 🙁

  4. Madrid heeft dit toch wel heel lomp aangepakt (of misschien strategisch zo aangestuurd?).
    Puidgemont en co hebben eigenlijk de lont aangestoken en een kwart vd Catalanen voor hun karretje gespannen met flagrante leugens, en hebben eigenlijk totaal geen plan om een land of republiek op te bouwen
    Dus: de ene zijn corrupt en de anderen zijn leugenaars (die de mogelijkheid hebben om alsnog corrupt te worden).
    Oplossing: laat beide regeringen vallen en laat anderen tot een dialoog komen. Het is maar een idee he

    1. Ik ben het volledig met de Vlaming eens. Er zijn hier 2 partijen zwaar schuldig aan het uit de hand laten lopen van de kwestie. Als deze beiden nu eens de handdoek in de ring gooien en er door beide parlamenten nu eens een nieuwe premier naar voren wordt geschoven dan kunnen er daarna door de Europeesche leiders een bemiddelaar uit hun midden worden gekozen. (Wat ook nog niet zo makkelijk zal zijn. Ook hier zijn er tegengestelde belangen te vinden tav. de kwestie.)

  5. AFSCHEUREN OF NIET EEN DING WEET IK ZEKER DAT NEDERLAND DUITSLAND FRANKRIJK ACHTER (Franco) staat in Madrid je weet wel wie ik bedoel dan staat er in de Spaanse wet dat guardia civiel en policia local onschuldige mensen mag in elkaar slaan zonder reden die mensen staan gewoon in een rij om hun gedachten te zeggen als dat nog niet mag bye bye Spanje en rot in de hel

    1. @Belg. Zeer ongenuanceerde mening. Spanje is een democratische rechtstaat binnen Europa, waarbij de inwoners (ook de Catalanen) in vrije verkiezingen hun leiders kunnen kiezen. Wat de separatisten in Catalonië nu willen is deze democratie “tijdelijk” buitenspel zetten om hun wil door te drammen en Spanje zal dat (terecht) niet laten gebeuren. Zouden ze dat wel toelaten, dan kan de democratische rechtstaat worden begraven en ontstaat een Catalaanse dictatuur (en mogelijk ook in andere delen van Spanje).
      Het politieoptreden was niet fraai om te zien, hoewel ik het idee kreeg dat de politie (die stemlokalen wilde afsluiten) vooral belaagd werd door een woedende menigte in plaats van andersom (waarbij de laffe Mossos zich afzijdig hielden).
      De verwijzing naar Franco is altijd het goedkoopste argument en gaat voorbij aan het feit dat Spanje inmiddels 40 jaar een democratische rechtstaat is waar de mensenrechten worden gerespecteerd. Ik vrees alleen dat dat voor een fanatiek deel van de separatisten allemaal niets uitmaakt; zij zullen nooit en te nimmer het gezag uit Madrid willen aanvaarden (met verwijzing naar de Franco-onderdrukking), hoewel zij feitelijk al 40 jaar in grote vrijheid met relatief hoge welvaart leven. Puur historisch sentiment dus.

      1. @Belg en @Hand van Dalen. Ik wou er ook nog maar eens even aan toevoegen dat tijdens de burgeroorlog tegen die zo gehate Franco Catalonie een poosje behoorlijk zelfstandig is geweest en de regio rond Barcelona zelf geheel anarchistisch (zonder ‘bestuurders’ dus, allemaal gelijk….) en dat is toen ook al op een enorme zooi uitgedraaid met moord en doodslag en een totale ineenstorting van de Catalaanse economie.
        Catalunie is natuurlijk zo rijk door de handel en industrie. Die is gebaat bij stabiliteit en gezag en duidelijkheid. Net zo goed als dat de Britten het al voelen gaan de Cataloniers het nog veel erger voelen.

    2. Toch liggen er meer dan 50 guardia civiel en policia local in het ziekenhuis met verwondingen en niet een Mossos d’Esquadra. Deze laatste hebben pas een uur voor het begin van de illegale referendum bekend gemaakt dat ze weigerden orders uit te Voeren vandaar de tussenkomst van de guardia civiel en policia local. De Mossos d’Esquadra is de Catalaanse politiemacht van ongeveer 18.000 man.

  6. 27% van de bevolking van Catalonië denkt zich te kunnen afscheiden van Spanje. Lekker reprensensatief, maar niet heus. Gaat gewoon nooit gebeuren.

  7. “waarbij er eigenlijk drie oplossingen zijn: 1) Catalonië spreekt een eenzijdige afscheidings van Spanje uit. 2) De Spaanse centrale regering laat het artikel 155 van kracht worden. 3) Er komt opnieuw overleg om tot een politieke oplossing te komen.”

    Ik verwacht dat ze alledrie zullen gaan plaatsvinden. Puidgemont zal de onafhankelijkheid uitroepen (mede onder druk van de CUP anarchisten). Vervolgens zal hij oproepen uit Madrid om binnen de Spaanse constitutie te blijven negeren en zullen er (terecht) arrestaties gaan volgen. Artikel 155 zal in werking komen en Madrid zal tijdelijk het bestuur van de regio overnemen. Daarna zullen eerst verkiezingen moeten volgen in Catalonië voordat een zinvolle discussie over oplossingen kan starten, want met de huidige machthebbers valt niet te praten.
    Er zal veel verzet komen van de separatisten (selectieve verontwaardiging ten top) maar uiteindelijk zullen alle Catalanen verliezen. Het zijn trieste dagen voor Catalonië.

    1. Laten ze nog maar een paar weken aanmodderen. Tegen die tijd ben ik weer in Nederland. Volgend voorjaar zien we dan wel wat de uitkomst is geworden en of ik om moet rijden om mijn vakantieadres te bereiken.

      1. zelfde probleem wij zullen op 14/10 vertrekken naar Spanje ???
        Als het uit de hand loopt gaan ze in Spanje veel toeristen missen volgend jaar.
        Overleg een oplossing die win-win is voor beiden. Maar met 2 kemphanen zoals nu ???
        of de regering moet vallen

        1. Gewoon Catalonie links laten liggen( als je tenminste niet in catalonie moet zijn ) en via Aragon of Navarra spanje binnenrijden.Het maakt niks uit in kilometers.

    2. Maar verkiezingen gaan ook niets oplossen zolang degene die tegen zijn niet gaan kiezen.Je weet toch wel hoeveel analfabeten er in spanje zijn he!!!!!
      Bij de verkiezingen vorige week zag je oudere mensen samen met hun kinderen gaan kiezen,omdat ze dit zelf niet kunnen.In de Centre Salud maak je dit ook dikwijls mee.

Het is niet mogelijk een reactie te plaatsen.

Back To Top
×Close search
Zoeken