Wie een week of langer in een Spaans hotel verblijft en elke avond uit eten gaat, komt vaak zwaarder thuis dan hij vertrok. Grotere porties, later eten en meer alcohol vormen samen een sluipend patroon dat je pas op de weegschaal merkt.

Het fenomeen is bekend bij vrijwel iedere Nederlander of Belg die weleens twee weken all-inclusive of een hotelvakantie aan de Costa boekte. Overdag op het strand, ’s avonds op stap naar een restaurant, en dat zeven dagen op rij. Waar thuis structuur en gewoonte het eetpatroon in toom houden, valt die structuur op vakantie compleet weg.

Voedingsdeskundigen zien het patroon jaar in jaar uit terugkeren bij hun cliënten na de zomer. Grotere restaurantporties, minder beweging door hitte en strand, en het gevoel dat “het toch vakantie is” zorgen samen voor een sluipende gewichtstoename die pas na thuiskomst echt zichtbaar wordt.

Waarom vallen juist hotelvakanties in Spanje zo zwaar uit?

In Spanje ligt het eetritme sowieso al anders dan thuis. De lunch en het avondeten vinden hier veel later plaats dan Nederlanders en Belgen gewend zijn, met een cena die vaak pas na negenen op tafel komt. Wie zich daaraan aanpast, krijgt tussen de lunch en het avondeten een lang gat, met als gevolg een tussendoortje bij het zwembad, een tapa bij de zwembadbar en later alsnog een volledig diner.

Voedingsexperts wijzen er bovendien op dat laat eten de stofwisseling minder gunstig beïnvloedt: zwaar eten vlak voor het slapengaan verwerkt het lichaam moeizamer, wat overeten in de hand werkt. Op vakantie, waar de cena zich vermengt met borrels op het terras, telt dat dubbel zo hard.

Wat zeggen specialisten over de gewichtstoename?

Diëtisten noemen steevast dezelfde boosdoeners: grote restaurantporties, brood en olijfolie op tafel voordat de bestelling er zelfs is, een glas wijn of twee bij het diner, en een toetje omdat “het er nu eenmaal bij hoort”. Op zichzelf onschuldig, maar veertien avonden achter elkaar tikt dat behoorlijk aan.

Ook onderzoek naar de Spaanse bevolking zelf bevestigt dat eetgedrag zwaar weegt. Spanjaarden kampen met hoge overgewichtscijfers, al is er de laatste jaren voor het eerst een lichte kentering zichtbaar. Toeristen die twee weken lang het patroon van uitgebreid tafelen overnemen, lopen dus tegen hetzelfde risico aan als de lokale bevolking waarmee dat land al jaren worstelt.

Speelt de Spaanse tafelcultuur ook een rol?

Zeker. Het natafelen na de maaltijd, de sobremesa, kan in Spanje uren duren, met koffie, een likeurtje en gezellig gekeuvel. Sfeervol, maar ook een moment waarop nog een extra drankje of hapje er makkelijk bij komt. Wie voor het eerst in Spanje uit eten gaat, merkt bovendien dat een etentje al snel twee tot drie uur duurt, ruim langer dan een gemiddeld etentje thuis.

Hoe voorkom je die vakantiekilo’s zonder je vakantie te bederven?

Een paar simpele aanpassingen schelen al veel, zonder dat je hoeft te lijnen op vakantie.

• Houd overdag je ritme aan. Ontbijt en lunch gewoon, zodat je ’s avonds niet met een enorme honger aan tafel schuift.
• Deel voorgerechten of tapas. Zo proef je meer zonder dat de porties zich opstapelen.
• Laat het broodmandje staan tot de bestelling er is, in plaats van het als tijdverdrijf leeg te eten.
• Wissel wijn af met water. Dat vertraagt het drinktempo en houdt je helderder voor de sobremesa.
• Beweeg overdag. Een wandeling naar het strand of een duik in het zwembad compenseert een deel van de avond.
• Kies één dessert per gezelschap in plaats van ieder een eigen bordje.

Wie deze gewoontes vasthoudt, komt na de vakantie met vakantieherinneringen thuis in plaats van met alleen extra kilo’s op de weegschaal.