Stappenplan voor toegang tot de Spaanse gezondheidszorg via de Seguridad Social

Als je in Spanje woont of gaat wonen, is een goede zorgverzekering geen luxe, maar een noodzaak. Spanje heeft een uitstekend openbaar zorgsysteem dat toegankelijk is via de Seguridad Social, het Spaanse sociale zekerheidsstelsel. Wie hierin is ingeschreven, krijgt recht op medische zorg in ziekenhuizen, gezondheidscentra en bij huisartsen. Toch weten veel Nederlanders en Belgen die naar Spanje verhuizen niet precies hoe ze zich moeten aanmelden. Daarom lees je hier stap voor stap hoe je dat regelt.

De toegang tot de Spaanse zorg begint altijd bij één basisvoorwaarde: je moet officieel in Spanje geregistreerd zijn. Dat betekent dat je een NIE-nummer nodig hebt, het identificatienummer voor buitenlanders. Zonder NIE kun je niets regelen, ook geen zorg. Daarnaast moet je ingeschreven staan bij de gemeente waar je woont, via het empadronamiento. Dat is het bewijs dat je daadwerkelijk in die stad of dat dorp woont.

Zodra je deze twee zaken hebt, kun je beginnen met de inschrijving bij de Seguridad Social via het ‘Instituto Nacional de la Seguridad Social’. Je kunt hiervoor online een afspraak maken of persoonlijk langskomen. In veel regio’s is het druk, waardoor je soms enkele weken moet wachten. Welke documenten je nodig hebt, hangt af van je persoonlijke situatie. Werk je in Spanje, dan schrijft je werkgever je meestal automatisch in. Ben je zelfstandig ondernemer, dan moet je jezelf aanmelden als autónomo. Ben je gepensioneerd en ontvang je een pensioen uit Nederland of België, dan heb je het S1-formulier nodig dat je aanvraagt bij je zorginstantie in je thuisland. Ben je niet werkend en ook geen gepensioneerde, dan kun je je vrijwillig aansluiten via de ‘Convenio Especial’, waarbij je een maandelijkse bijdrage betaalt om toch recht te hebben op openbare zorg.

Bij het INSS worden je documenten gecontroleerd en word je officieel geregistreerd. Als alles in orde is, ontvang je het ‘Certificado de derecho a asistencia sanitaria’, het bewijs dat je recht hebt op medische zorg in Spanje. Met dit document ga je naar het gezondheidscentrum in jouw woonplaats, het ‘Centro de Salud’, waar je wordt gekoppeld aan een vaste huisarts, de médico de cabecera. Vervolgens krijg je je ‘Tarjeta Sanitaria’, de Spaanse zorgpas waarmee je afspraken kunt maken, doorverwijzingen krijgt naar specialisten en medicijnen kunt ophalen bij de apotheek.

Het Spaanse zorgsysteem werkt in de meeste gevallen via de huisarts. Je gaat eerst naar je eigen arts, die bepaalt of je naar een specialist of het ziekenhuis moet. Spoedeisende hulp is altijd direct toegankelijk. Voor medicijnen betaal je meestal een kleine eigen bijdrage, afhankelijk van je inkomen en of je werkt of gepensioneerd bent. Als je binnen Spanje verhuist, moet je je opnieuw inschrijven bij het lokale ‘Centro de Salud’, zodat je een nieuwe huisarts krijgt.

In Spanje heb je naast de openbare gezondheidszorg ook toegang tot private zorg via een particuliere verzekering, en je mag beide systemen tegelijkertijd gebruiken. De openbare zorg is zeer uitgebreid en dekt vrijwel alle medische behandelingen, operaties en ziekenhuisopnames, maar kent soms langere wachttijden en je hebt vrijwel altijd een verwijzing van je huisarts nodig. Private zorg werkt met een maandelijkse premie, maar biedt vaak snellere toegang tot specialisten, meer keuzevrijheid en modernere klinieken, vaak met Engelstalige of zelfs Nederlandstalige artsen. Het nadeel van private zorg is dat bepaalde behandelingen of bestaande aandoeningen soms niet worden vergoed. Daarom kiezen veel buitenlanders in Spanje voor een combinatie: de Seguridad Social voor grote, dure medische ingrepen en een private verzekering voor snelle afspraken en extra comfort.

STAPPENPLAN

1. Vraag een NIE-nummer aan.
2. Schrijf je in bij de gemeente via het empadronamiento.
3. Verzamel je documenten (arbeid, S1 of Convenio Especial).
4. Maak een afspraak bij het INSS.
5. Registreer je bij de Seguridad Social.
6. Ontvang het zorgcertificaat.
7. Meld je aan bij het Centro de Salud.
8. Ontvang je Tarjeta Sanitaria.
9. Kies eventueel een aanvullende private verzekering.

LET OP: omdat het zorgsysteem grotendeels door de autonome regio’s wordt geregeld, kunnen procedures en vereisten per gebied verschillen. Informeer daarom altijd lokaal bij het INSS of je gemeente naar de actuele regels en documenten. Dit artikel is bedoeld als algemene leidraad en geen officieel advies.