Nieuw onderzoek van CaixaBank Research toont aan dat toeristen na een extreem hete vakantie in Spanje bijna 15 procent minder vaak terugkeren. Wie toch terugkomt, kiest gerichter voor koelere bestemmingen binnen hetzelfde vakantietype.

Onderzoekers David Cesar Heymann en Eduard Alcobé García publiceerden deze week een vervolganalyse op eerder onderzoek naar de relatie tussen hitte en toeristentrouw. Ze gebruikten geanonimiseerde betaalgegevens van buitenlandse creditcards bij Spaanse pinautomaten, gekoppeld aan klimaatdata van de Europese Copernicus-dienst. Daarmee volgden ze hoe buitenlandse bezoekers reageerden op extreme temperaturen tijdens hun vakantie in 2024 en 2025.

De conclusie bevestigt wat SpanjeVandaag al eerder signaleerde: Spanje staat steeds vaker in het nieuws vanwege extreme hittegolven die niet alleen het dagelijks leven beïnvloeden, maar ook de toeristische sector hard raken, zoals we destijds al schreven in ons artikel over de eerste CaixaBank-studie. Het onderzoeksinstituut CaixaBank Research laat nu met vers cijfermateriaal zien dat het patroon geen eenmalige uitschieter was, maar een structureel verschijnsel.

Hoeveel toeristen keren niet terug na een hittegolf?

Zodra de temperatuur tijdens een vakantie meer dan vier graden boven het historische gemiddelde uitkomt, daalt de kans dat een toerist het jaar erop terugkeert. Bij de meest extreme episodes ligt die terugkeerkans zo’n 15 procent lager dan bij een vakantie met een normaal zomerklimaat. Opvallend is dat dit effect optreedt terwijl het internationale toerisme naar Spanje juist een enorme piek beleeft: in 2025 kwamen er bijna 97 miljoen buitenlandse bezoekers naar Spanje, een absoluut record. De hitte drukt de trouw van individuele toeristen dus zelfs in een fase van torenhoge vraag.

Wat doen toeristen die wél terugkomen?

Wie na een snikhete vakantie toch weer voor Spanje kiest, past zijn gedrag subtiel aan. Van de herhaalbezoekers die in 2024 voor een mediterrane bestemming kozen, bleef 85 procent in 2025 bij dat type kust. Minder dan 2 procent stapte over naar de Atlantische kust. Een radicale omslag naar een ander seizoen of een compleet ander landsdeel blijft dus zeldzaam.

Wat wel gebeurt, is fijnmazige aanpassing binnen dezelfde categorie. Toeristen die veel dagen boven de 32 graden meemaakten, kozen het jaar erna vaker voor een bestemming met een historische temperatuur van minstens vijf graden lager, binnen hetzelfde seizoen en dezelfde kustregio. Bezoekers van het binnenland die een hittegolf doorstonden en terugkeerden naar diezelfde streek, verkozen bovendien vaker plaatsen op grotere hoogte, waar het van nature koeler is.

Welke gevolgen heeft dit voor Nederlandse en Belgische vakantiegangers?

Voor de vele Nederlanders en Belgen die jaarlijks naar Spanje afreizen, sluit dit patroon aan bij een trend die SpanjeVandaag al langer volgt: steeds meer landgenoten overwegen koelere alternatieven in Noord-Europa of schuiven binnen Spanje uit naar groenere, frissere regio’s zoals Galicië, Asturië en Cantabrië. Wie toch aan de Costa’s blijft, doet er goed aan rekening te houden met de lokale regels rond terrassen die bij extreme hitte moeten sluiten, en met het feit dat Spanje een heel andere definitie van een ola de calor (hittegolf) hanteert dan het Nederlandse of Belgische systeem.

Wat kan de sector doen om toeristen te behouden?

De onderzoekers wijzen op maatregelen die de klap kunnen opvangen: betere koeling in hotels en op openbare plekken, meer schaduw, aangepaste openingstijden en een groter aanbod aan activiteiten binnen. Zonder die aanpassingen, waarschuwen ze, staat de trouw van internationale bezoekers verder onder druk.

Interieurtoeristen die eerder een hittegolf meemaakten en toch terugkeerden naar het binnenland, kozen in 2025 gemiddeld voor bestemmingen op grotere hoogte dan toeristen zonder die ervaring.