Waarom zegt men in Spanje ‘Jesús’ als iemand niest?

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email
Waarom zegt men in Spanje ‘Jesús’ als iemand niest?
Beeld: 123rf

LET OP: Dit artikel is meer dan 12 maanden geleden geplaatst.

MADRID – Terwijl men in Nederland en Vlaamstalig België ‘gezondheid’ roept als iemand niest is dat in Spanje over het algemeen anders en wordt er ‘Jesús’ gezegd als iemand moet niezen. Daarbij kan men zich afvragen wat Jezus nu met niezen te maken heeft en waarom Spanjaarden dat roepen.

Ten eerste kijken we naar wat niezen (estornudar) eigenlijk is. Een nies (estornudo) ontstaat na een prikkeling van het neusslijmvlies door bijvoorbeeld iets in de lucht. Na die prikkeling wordt een signaal afgegeven aan de hersenen. Daardoor ontstaat er een reflex waarbij je eerst veel lucht inademt.

De ingeademde lucht wordt ingesloten in de longen doordat het strottenklepje en de stembanden dichtgaan. Vervolgens worden de spieren aangespannen en gaan het klepje en de stembanden weer open met een nies als gevolg.

Een nies is dus eigenlijk bedoeld voor het reinigen van prikkelende stoffen uit het ademhalingsstelsel. Tijdens de nies komen er dan ook duizenden bacteriën vrij, die opgevangen kunnen worden met een zakdoek, de hand of nog hygiënischer in de elleboogholte.

Gebeurt dat niet, dan verspreiden zich 100.000 kleine druppeltjes met bacteriën de ruimte in. Dit kan dan via de lucht en andere materialen binnen de desbetreffende ruimte leiden tot verkoudheid van de personen die zich daar bevinden.

De snelheid van de lucht bij een nies kan theoretisch oplopen tot zo’n 150 km/uur. Door die enorme kracht is het (haast) onmogelijk om de ogen open te houden tijdens een nies (heb je het al eens geprobeerd?).

Waarom zegt men in Spanje ‘Jesús’ als iemand niest?
Wikimedia

Jezus

Een reactie geven op iemand die niest is niets nieuws, dat gebeurde al ten tijde van de Grieken met ‘dat Jupiter je beschermt’ of ten tijde van de Romeinen met ‘gegroet’ maar met de komst van het christendom kwam er een nieuwe, in dit geval religieuze, term bij.

Het niezen werd als iets negatiefs gezien omdat dit ervoor zorgde dat de duivel in iemands lichaam kon kruipen. Daarom was het gewoonte om meerdere keren achter elkaar ‘Jesús’ te zeggen, iets dat tegenwoordig gelukkig nog maar een keer hoeft als iemand niest.

Daarom zegt men tegenwoordig in Spanje nog steeds ‘Jesús’ als iemand niest al mag je ook het woord ‘salud’ (gezondheid) gebruiken als je niet zo gelooft in het duivel-verhaal.

Wist je trouwens dat als je niest in het Nederlands en Vlaams ‘hatsjoe’ zegt en dat dit in het Spaans ‘Achu’ of ‘Achís’ is?

Gezondheid

Maar waarom wordt er in Nederland en België ‘gezondheid’ geroepen wanneer iemand niest en wordt er niet ‘Jezus’ gezegd. Volgens velen stamt die gewoonte uit de zesde eeuw na Christus ten tijde van Paus Gregorius I toen er op veel plaatsen de pest heerste. Omdat men toen niet wist hoe de pest werd overgedragen probeerde men met gebeden de ziekte te stoppen en tegen te houden.

Priesters liepen daarom door de straten psalmen te zingen om niezende mensen meteen te zegenen met de Griekse spreuk ‘Kyrie eleison’ (Heer ontferm u). Men dacht namelijk dat tijdens het niezen de ziel uit het lichaam zou ontsnappen waarna er weer een nieuw slachtoffer zou kunnen zijn van de pest.

In de eeuwen die daarop volgden is het zegenen overgegaan in iemand ‘gezondheid’ wensen wanneer er geniesd wordt, iets dat in veel westerse landen gebeurt. Ook in Spanje waar men ‘salud’ zegt maar dat gebeurt minder dan ‘Jesús’.

Hoesten?

Nu we de betekenis van ‘gezondheid’ en het Spaanse ‘Jesús’ weten bij het niezen kunnen we ons afvragen waarom er niets gezegd wordt als iemand moet hoesten. Het hoesten gebeurt namelijk ook vaak als iemand ziek is en dus de gezondheid niet optimaal is. Wie weet het antwoord daarop? 😉

Heb je een foutje ontdekt? Heb je een vraag? Mail ons!
Reageren op dit artikel kan via onze Facebook pagina of Facebook groep.
Gehele of gedeeltelijke reproductie van dit artikel en de daarbij geplaatste foto’s is zonder schriftelijke toestemming verboden. Het artikel staat geregistreerd bij Safe Creative Copyright Registry on the Net.

Meer recente artikelen

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on pinterest
Pinterest
Share on email
Email
donker/licht
Scroll naar top
newsletter

Gratis Nieuwsbrief

Meld je aan en ontvang elke dag het actuele Spanje nieuws in je email inbox.

Verantwoordelijke: Remco Stoffer
Doel: Informatie over nieuwsbrieven en promoties via e-mail beheren en verzenden.
Legitimatie: Toestemming van de belanghebbende.
Ontvangers: De gegevens die u verstrekt bevinden zich op de servers van MailChimp, onze e-mailmarketingprovider.
Rechten: U kunt te allen tijde uw rechten op toegang, rectificatie, verwijdering, oppositie en andere wettelijk vastgestelde rechten uitoefenen via e-mail info@spanjevandaag.com
Aanvullende informatie: U vindt meer informatie in ons privacybeleid.

Responsable: Remco Stoffer
Finalidad: Gestionar y enviar información de boletines y promociones a través de correo electrónico.
Legitimación: Consentimiento del interesado.
Destinatarios: Los datos que me facilites serán ubicados en los servidores de MailChimp, mi proveedor de email marketing.
Derechos: Puedes ejercitar en cualquier momento tus derechos de acceso, rectificación, supresión, oposición y demás derechos legalmente establecidos a través del email info@spanjevandaag.com
Información adicional: Encontrarás más información en la política de privacidad.