skip to Main Content
Alles wat je moet weten over de autonome verkiezingen in Catalonië 21-D

Alles wat je moet weten over de autonome verkiezingen in Catalonië 21-D

LET OP: Dit artikel is meer dan 6 maanden geleden geplaatst.

BARCELONA – Vandaag 21 december 2017 vinden er nieuwe autonome verkiezingen plaats in de deelstaat Catalonië. Deze verkiezingen zijn niet op een normale manier tot stand gekomen maar door inmenging van de Spaanse regering die via het toepassen van artikel 155 niet alleen de Catalaanse regioregering en het Catalaanse regioparlement afzette en ontbond maar ook nieuwe regionale verkiezingen aankondigde op 21 december. Men hoopt dat met deze verkiezingen er een einde komt aan de onafhankelijkheidsdrang in de regio Catalonië maar of dat ook zo zal zijn is nog maar de vraag.

De verkiezingen van vandaag zijn met recht raar en uniek te noemen. Niet alleen zijn deze verkiezingen het Catalaanse volk en de Catalaanse regionale politieke partijen van “bovenaf” opgelegd maar het zijn ook verkiezingen waarbij er twee wegen te bewandelen zijn: die van de separatisten waardoor er eigenlijk niets veranderd aan de situatie in de deelstaat Catalonië en die van de constitutionele partijen die een sterker Catalonië binnen Spanje willen hebben.

Daarnaast zijn het verkiezingen waarbij drie kandidaten in de gevangenis zitten en geen campagne mogen voeren terwijl andere kandidaten in het buitenland verblijven. Zoals de voor de Spaanse justitie naar Brussel gevluchte afgezette regiopremier Carles Puigdemont die via videobeelden en sociale media de verkiezingscampagne voert maar niet naar Catalonië kan komen om te stemmen en ook eventueel zijn rol van nieuwe regiopremier te accepteren want komt Puigdemont naar Spanje dan wordt hij meteen naar de gevangenis gestuurd omdat hij nationaal gezocht wordt.

Politieke partijen

Er zijn 17 politieke partijen die meedoen met deze autonome verkiezingen waarbij de leden voor het Catalaanse parlement gekozen worden en waaruit ook een nieuwe regiopremier moet ontstaan. Er zijn in principe drie separatistische partijen te weten Junts per Catalunya (JxCat), Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) en Candidatura d’Unitat Popular (CUP). Daarnaast zijn er drie zogenaamde constitutionele partijen te weten Ciutadans (C’s), Partit dels Socialistes de Catalunya (PSC) en de Partido Popular de Cataluña (PPC). Dan is er nog de Catalunya En Comú-Podem (CatComu) die een beetje tussen beide groepen in zit en belangrijk kan worden om een meerderheidsparlement te vormen.

Lees hier een uitgebreider overzicht van alle politieke partijen die meedoen

Twaalfde autonome verkiezingen

21 december 2017 zal de geschiedenisboeken ingaan als de dag dat de Catalanen sinds 1980 voor de twaalfde keer naar de stembussen kunnen om op democratische wijze een nieuwe regioregering met regiopremier en een Catalaans Parlement te kiezen. De eerste keer dat er gestemd werd in Catalonië na de invoering van de grondwet van 1978 was in 1980. De laatste keer dat er gestemd werd was in 2015 toen er een historische opkomst was van 77,46% met 1.609.771 stemmen. Ook dit jaar bij de regioverkiezingen van 2017 verwacht men een enorme opkomst van wellicht meer dan 90%, iets wat in heel Spanje nog niet gezien is.

Lees hier meer over een verkiezingsoverzicht tussen 1980 en 2017

Waarom op een donderdag?

De verkiezingen worden vreemd genoeg gehouden op een donderdag terwijl dat in principe in Spanje altijd op een zondag is. De reden daarvoor is dat het uitzonderlijke verkiezingen zijn als gevolg van het toepassen van artikel 155 op 28 oktober van dit jaar. Volgens de wet moet een verkiezing tussen de 54e en 60e dag na inschrijving in het officieel staatsbulletin (BOE) plaatsvinden. De eerste mogelijkheid was donderdag 21 december wat dan ook als de verkiezingsdag is gekozen. Het gevolg daarvan is dat mensen die moeten werken enkele uren vrij mogen nemen terwijl ze wel doorbetaald worden om te gaan stemmen. Daarnaast zijn de scholen gesloten en kunnen de kinderen thuis blijven omdat op veel plaatsen de schoolgebouwen de stemlokalen zijn.

Aantal stemgerechtigden

Aan de verkiezingen op 21-D mogen volgens het “censo electoral” ofwel het aantal stemgerechtigden 5.553.983 Catalanen meedoen waarvan er 5.329.139 woonachtig zijn in de autonome deelstaat Catalonië (wat dus niet inhoudt dat het allemaal Catalanen zijn maar ook Spanjaarden die in Catalonië wonen) en 224.844 Catalanen in het buitenland die reeds voor 16 december via de post hebben moeten stemmen. Van het aantal stemgerechtigden zijn er 126.300 personen die voor het eerst mee mogen doen omdat ze recent 18 jaar zijn geworden en bij de vorige verkiezingen op 27 september 2015 nog niet de stemgerechtigde leeftijd hadden bereikt, aldus de gegevens van het INE.

Van het totaal aantal stemgerechtigden woont het merendeel in de provincie Barcelona met 4.155.918 personen gevolgd door de provincie Tarragona met 566.307 personen, de provincie Girona met 517.865 personen en de provincie Lleida met 313.893 personen. Het gaat hierbij dan om zowel de personen die in Catalonië woonachtig zijn als die in het buitenland wonen en via de post kunnen stemmen.

Buitenlanders zoals Nederlanders en Belgen die woonachtig zijn in Catalonië mogen niet meestemmen tenzij ze de Spaanse nationaliteit hebben. Het feit dat iemand empadronado (ingeschreven) is in een Catalaanse gemeente en een Número de Identidad de Extranjero (NIE) heeft geeft hen geen recht om te stemmen voor de autonome verkiezingen (en ook niet voor de centrale/landelijke verkiezingen in Spanje). Buitenlanders mogen in principe alleen stemmen voor gemeenteverkiezingen en Europese verkiezingen.

Puigdemont laat 18-jarige voor hem stemmen

De naar België gevluchte afgezette regiopremier Carles Puigdemont kan persoonlijk niet gaan stemmen in Catalonië en daarom heeft hij zijn stem gegeven aan iemand anders. De 18-jarige Laura heeft haarzelf aangeboden om in plaats van haar stem die voor Puigdemont te plaatsen. De enige manier dat de in België verblijvende Puigdemont zelf via de post had kunnen stemmen was als hij zich voor 22 november bij de Spaanse ambassade in Brussel had ingeschreven, iets wat hij uiteraard niet heeft gedaan. De tevens naar België gevluchte ex-minister Comín heeft ook aangegeven dat hij gaat stemmen maar dat een familielid dat voor hem doet.

Stemlokalen

In totaal worden er 135 afgevaardigden voor het Catalaanse parlement gekozen die moeten komen van 38 kieslijsten waar 1.237 kandidaten op staan. Er zullen 2.680 stemlokalen zijn die voor een groot deel gelegen zijn in schoolgebouwen en regionale overheidsgebouwen waarvan er 1.600 zijn in de provincie Barcelona, 393 in de provincie Girona, 369 in de provincie Tarragona en 318 in de provincie Lleida. In deze stemlokalen staan in totaal 8.247 tafels waar gestemd kan worden en waar 24.741 assistenten helpen en controleren tijdens het stemmen. Het is mogelijk te stemmen van 9 tot 20 uur waarna de stemmen geteld gaan worden en later de uitslag bekend wordt gemaakt.

Verwachte opkomst

Men verwacht bij de autonome verkiezingen deze 21 december een historische opkomst waarbij het percentage kan oplopen tot 80% of 82%. In eerste instantie ging men ervan uit dat er een nog veel grotere opkomst zou zijn van 90% of meer maar dat percentage is na het onderzoek van het Gabinet d’Estudis Socials i Opinió Pública verlaagd naar 80% tot 82%. Dat is nog steeds een zeer hoog percentage aangezien bij de vorige verkiezingen (2015) in Catalonië er een opkomst was van 77%. In het jaar 1977 voordat de grondwet getekend werd in 1978 was er een opkomst bij de verkiezingen in Catalonië van 79,54% en was dat in 1982 zelfs nog hoger met 80,83%. Op donderdagavond zal men weten wat de echte opkomst is geweest.

Verkiezingspeilingen (van middernacht 21 december)

Zoals bij alle verkiezingen zijn er altijd veel peilingen vooraf waarbij deze vaak andere resultaten laten zien dan wat de werkelijkheid is. In Spanje is het niet toegestaan om de laatste vijf dagen voor de verkiezingsdag (vrijdag 15 december was de laatste dag) peilingen te publiceren in de media of op de televisie om zo de stemmers niet te beïnvloeden. De krant El Periódico publiceert echter via het filiaal in Andorra (wat geen Spanje is) wel elke dag een peilings uitslag via de krant elperiodic.ad

Volgens de allerlaatste (officieel niet toegestane) peiling van middernacht 21 december zou de Ciutadans partij met 23% de meeste stemmen gaan krijgen. De ERC partij zou 22,3% aan stemmen ontvangen gevolgd door de JxCat partij met 17,2% en de PSC met 15,4% van de stemmen. CeC eindigt op een 9% van de stemmen gevolgd door 6% voor de CUP en 5,4% voor de PPC.

Volgens het kiessysteem zoals hieronder omschreven zou de ERC echter de meeste zetels krijgen met 34-35 gevolgd door Ciutadans met 30-31 zetels en JxCat met 25-26 zetels. De PSC eindigt op 20-21 zetels gevolgd door CeC met 10-11 zetels, de CUP met 7-8 zetels en de PPC met 5-6 zetels. Om een meerderheid in het Catalaanse Parlement te hebben moet men 68 van de 135 zetels hebben.

De separatistische partijen samen (ERC, JxCAT en CUP) komen uit op tussen de 66 en 69 zetels waarbij de meerderheid dus niet gegarandeerd is volgens deze peiling. Aan de andere kant van de balans staan de constitutionele partijen (Ciutadans, PSC en PPC) die samen uitkomen op tussen de 55 en 58 zetels. De partij van CeC kan een belangrijke rol gaan spelen om tot een meerderheid te komen in het parlement maar de meeste partijen hebben nu al aangegeven niet zo graag samen een parlement te vormen vanwege te grote meningsverschillen.

Kiessysteem

Het kiessysteem wat men bij de verkiezingen hanteert en ook geldt bij de nationale verkiezingen in Spanje is dat van Methode-D’Hondt, bedacht door de Belgische jurist en wetenschapper Victor d’Hondt die leefde tussen 1841 en 1901. Dit systeem wordt gebruikt om in een kiessysteem met evenredige vertegenwoordiging het aantal beschikbare zetels te verdelen in functie van de voor de deelnemende partijen geldig uitgebrachte stemmen. In de verdeling van de restzetels geeft D’Hondt een lichte voorkeur aan de grotere partijen, in tegenstelling tot de methode-Saint Laguë. Een soortgelijke methode is Imperiali, dat bij de Belgische gemeenteraadsverkiezingen wordt toegepast. Dat laatste geeft nog meer voordeel aan de grotere partijen.

Het kiessysteem in Spanje en Catalonië wordt als oneerlijk gezien want in bijvoorbeeld het geval van deze verkiezingen zou Ciutadans wellicht kunnen winnen wat betreft aantal kiezers (percentueel gezien) maar niet wat betreft zetels in het Catalaanse Parlement waar de minder gekozen partij ERC meer zetels zou hebben ondanks dat deze partij minder gekozen zou worden. Volgens velen komen de separatistische partijen beter naar voren met dit kiessysteem dan de constitutionele partijen. Bekijk de WikiPedia pagina over de Methode-D’Hondt.

Redactie

Geschreven door Remco Stoffer in opdracht van SpanjeSites.nl. Overnemen van de hele tekst of delen daarvan is zonder toestemming niet toegestaan. Trakteer de redactie op een cortado (koffie) via PayPal of via iDEAL etc., altijd lekker tijdens het schrijven van het actuele nieuws.

Dit bericht heeft 1 reactie
  1. Compliment voor dit artikel! Misschien is een kleine aanvulling interessant m.b.t. het toegepaste kiessysteem (of dit oneerlijk is of niet, ga ik niet op in).
    De 135 zetels worden verdeeld over de 4 provincies in Catalonië, te weten: 85 Barcelona, 18 Tarragona, 17 Girona en 15 Lleida. Op deze wijze worden de stemmen evenredig verdeeld over het totaal.

Het is niet mogelijk een reactie te plaatsen.

Back To Top
×Close search
Zoeken