Het hoe en wat over Gibraltar, het Stukje Verenigd Koninkrijk in Spanje

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on email

LET OP: Dit artikel is meer dan 12 maanden geleden geplaatst.

MADRID – De afgelopen weken was er alweer ophef over Gibraltar, het Britse grondgebied op Spaanse bodem om het zo maar te omschrijven. Gibraltar was onderwerp van gesprek omdat er door fanatieke Britten gesproken werd over oorlog en vergelijkingen werden gemaakt met de Falkland oorlog lang geleden. De aanleiding daarvoor was een uitspraak van de EU die kwaad bloed zette bij de Britten, zowel in Groot Brittannië alsook in Gibraltar maar Spanje ziet het meer als de gevolgen van de door de Britten gewilde Brexit.

In de uitspraak over de Britse Europese afspraken over de Brexit is af te leiden dat Spanje als eerste mag bepalen wat er gaat gebeuren met de Britse enclave Gibraltar. De Britse overheid moet over de toekomst gaan onderhandelen met de Spaanse overheid vindt de Europese Unie. De terugtreding van het Verenigd Koninkrijk uit de EU geldt dus niet automatisch voor het Britse overzeese gebiedsdeel. Vanuit het Verenigd Koninkrijk en Gibraltar werd woedend gereageerd op deze kwestie.

Gibraltar of de rots met apen is altijd al een heet hangijzer geweest op politiek niveau tussen beide landen waarbij er regelmatig over en weer pijlen worden afgeschoten over de verhoudingen tussen het Britse Gibraltar waarvan de Spaanse politiek (en veel Spanjaarden) vinden dat het bij Spanje hoort en niet bij Groot Brittannië. De reden dat dit ooit zover is gekomen is onder andere te danken aan de Nederlanders.

Wat is Gibraltar

Gibraltar is een Brits overzees gebied gelegen aan het zuidelijke eind van het Iberisch Schiereiland bij de ingang van de Middellandse Zee. Het heeft een oppervlakte van 6,8 vierkante kilometer en een noordelijke grens met Andalusië, Spanje. De Rots van Gibraltar en de daarop wonende apen zijn de belangrijkste bezienswaardigheden van het gebied.

De soevereiniteit van Gibraltar is een belangrijk twistpunt van de Brits-Spaanse relatie omdat Spanje aanspraak maakt op Gibraltar. Gibraltarezen verwierpen voorstellen voor Spaanse soevereiniteit bij een referendum in 1967 en opnieuw in 2002. Volgens de Gibraltarese grondwet van 2006 regelt Gibraltar zijn eigen zaken, hoewel sommige bevoegdheden, zoals defensie en buitenlandse zaken, de verantwoordelijkheid blijven van de regering van het Verenigd Koninkrijk. De Brexit kan echter roet in het eten gooien en een onzekere toekomst betekenen voor Gibraltar en haar inwoners.

Nederlanders

Gibraltar werd in 1704 tijdens de Spaanse Successieoorlog door een Engels-Nederlandse troepenmacht op Spanje veroverd. Het gebied werd vervolgens in 1713 onder de Vrede van Utrecht “voor altijd” overgedragen aan het Koninkrijk Groot-Brittannië waarna het altijd een belangrijke basis voor de Royal Navy is geweest. Voor 1704 waren de Nederlanders echter ook al aanwezig toen in 1607 een Nederlandse vloot onder leiding van Jacob van Heemskerck in de Baai van Gibraltar bij verrassing een aldaar aangemeerde Spaanse vloot overviel. De Spaanse schepen werden volledig vernietigd wat de naam “Slag bij Gibraltar” heeft gekregen.

Spanje Vs Groot Brittannië

Het feit dat Gibraltar niet bij Spanje hoort, zorgde en zorgt voor spanningen tussen Spanje en het Verenigd Koninkrijk. Spanje heeft zich in het verleden soms vijandig opgesteld in dit geschil. Medio 1966 sloot Spanje voor korte tijd het grensverkeer naar en van Gibraltar en beperkte zowel de scheepvaart als de luchtvaart daarheen. In 1969 werd de grens volledig gesloten, wat grote problemen opleverde voor het wederzijdse woon-werkverkeer. Gibraltar moest in die tijd ook voor de eigen drinkwatervoorziening zorgen. Na de dood van Franco verbeterden de betrekkingen en in 1982 werd de grens weer geopend. De Spanjaarden bleven vasthouden aan lastige grenscontroles, terwijl die aan de andere grenzen al lang waren afgeschaft.

Ook over de zeggenschap over de territoriale wateren in de Baai van Gibraltar hebben de nodige conflicten plaatsgevonden. Het blijft verboden om rechtstreeks van Britse in Spaanse territoriale wateren te varen; schepen kunnen dus geen passagiers van Gibraltar en Algeciras naar Marokko meenemen, maar ook daarover zijn gesprekken aan de gang. De Spaanse ex premier José Luis Rodríguez Zapatero en de Britse ex premier Tony Blair tekenden in september 2006 een akkoord dat de meeste problemen tussen beide landen en Gibraltar moet oplossen. De luchthaven van Gibraltar mocht voortaan vluchten uit Spanje en de rest van de Europese Unie afhandelen en zou zowel door Britse als Spaanse ambtenaren worden bemand. De aanvliegroute mocht door het Spaanse luchtruim lopen. Daarop werd in december 2006 een vliegverbinding geopend tussen Madrid en Gibraltar. Daarnaast werden de grensbepalingen versoepeld, zou Spanje meer telefoonlijnen naar Gibraltar aanleggen en werd een langlopend conflict over pensioenbetalingen aan Spaanse oud-arbeiders in Gibraltar bijgelegd.

Geregeld zijn er kleine conflicten over bijvoorbeeld visserijrechten en lange grenscontroles door Spaanse grenswachters. Sinds het begin van de economische crisis in 2007 zou de smokkelhandel volgens de Spaanse douane toegenomen zijn, onder andere die van sigaretten. Producten zouden de Europese Unie worden binnengesmokkeld, en zo zouden belastingen worden ontdoken.

Referenda

Spanje blijft aanspraak maken op de rots, maar de bewoners hebben in verschillende referenda duidelijk gemaakt geenszins bij Spanje te willen horen. In 2002 sprak 99% van de bevolking van Gibraltar zich in een referendum uit tegen een gedeelde Brits-Spaanse soevereiniteit, een voorstel van de Britse premier Tony Blair en zijn toenmalige Spaanse collega José María Aznar (1996-2004). Begin december 2006 stemden de bewoners bij referendum meerderheid voor een nieuwe grondwet.

Op 23 juni 2016 werd in het Verenigd Koninkrijk het referendum over het blijven binnen of vertrekken uit de Europese Unie gehouden. Hierbij werd met een kleine meerderheid gekozen voor vertrek (de brexit). Dit in tegenstelling tot Gibraltar waar men met een overweldigende meerderheid van 95,9 procent voor het blijven in de EU stemde. De Spaanse minister van Buitenlandse Zaken zegt dat Spanje graag een gedeelde soevereiniteit wil over Gibraltar nu Groot-Brittannië uit de Europese Unie zal vertrekken. Onder de inwoners van Gibraltar zijn grote zorgen ontstaan over de status van het gebied.

Heb je een foutje ontdekt? Heb je een vraag? Mail ons!
Reageren op dit artikel kan via onze Facebook pagina of Facebook groep.
Gehele of gedeeltelijke reproductie van dit artikel en de daarbij geplaatste foto’s is zonder schriftelijke toestemming verboden. Het artikel staat geregistreerd bij Safe Creative Copyright Registry on the Net.

Meer recente artikelen

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on pinterest
Pinterest
Share on email
Email
dag/nacht
Scroll naar top
newsletter

Gratis Nieuwsbrief

Meld je aan en ontvang elke dag het actuele Spanje nieuws in je email inbox.

Verantwoordelijke: Remco Stoffer
Doel: Informatie over nieuwsbrieven en promoties via e-mail beheren en verzenden.
Legitimatie: Toestemming van de belanghebbende.
Ontvangers: De gegevens die u verstrekt bevinden zich op de servers van MailChimp, onze e-mailmarketingprovider.
Rechten: U kunt te allen tijde uw rechten op toegang, rectificatie, verwijdering, oppositie en andere wettelijk vastgestelde rechten uitoefenen via e-mail info@spanjevandaag.com
Aanvullende informatie: U vindt meer informatie in ons privacybeleid.

Responsable: Remco Stoffer
Finalidad: Gestionar y enviar información de boletines y promociones a través de correo electrónico.
Legitimación: Consentimiento del interesado.
Destinatarios: Los datos que me facilites serán ubicados en los servidores de MailChimp, mi proveedor de email marketing.
Derechos: Puedes ejercitar en cualquier momento tus derechos de acceso, rectificación, supresión, oposición y demás derechos legalmente establecidos a través del email info@spanjevandaag.com
Información adicional: Encontrarás más información en la política de privacidad.