skip to Main Content

Opstand van Dos de Mayo: feestdag in Madrid

Tres de Mayo / Francisco Goya

MADRID – Op 2 mei viert de Comunidad de Madrid haar jaarlijkse feest- en herdenkingsdag “Dos de Mayo” waarbij de opstand van de bevolking tegen de Franse troepen van Napoleon herdacht wordt. Deze belangrijke gebeurtenis in 1808 was de eerste stap naar de Spaanse Onafhankelijksoorlog. Voor de Madrilenen is het echter tegenwoordig gewoon een vrije werkdag waarbij men er met de familie op uit trekt.

Terwijl 1 mei de Dag van de Arbeid is en een feestdag in heel Spanje hebben de inwoners van de Comunidad de Madrid geluk met de 2 mei feestdag waardoor men dus twee vrije dagen achter elkaar heeft. De Día Internacional de los Trabajadores heeft de naam Primero de Mayo gekregen terwijl de 2 mei herdenkingsdag in Madrid de naam Dos de Mayo heeft gekregen. Maar wat wordt er dan eigenlijk herdacht in de Comunidad de Madrid.

Bij de opstand van 2 mei in 1808 (Levantamiento del Dos de Mayo) kwam de bevolking van Madrid in opstand tegen de Franse troepen die door keizer Napoleon waren gestuurd om Spanje te bezetten. De opstand was de eerste stap naar de Spaanse Onafhankelijkheidsoorlog.

Aanloop

Madrid werd op 23 maart 1808 ingenomen door de Franse troepen. Koning Karel IV van Spanje trad af ten gunste van zijn zoon Ferdinand VII. Ten tijde van de opstand verbleven de nieuwe en de voormalige koning van Spanje in de Franse stad Bayonne. Een poging van de Franse generaal Joachim Murat om de jongste dochter en de jongste zoon van Karel IV te verplaatsen naar Bayonne, zorgde in de stad voor de ontketening van een opstand. De golf van woede werd nog eens versterkt doordat Napoleon zijn broer Jozef Bonaparte tot koning van Spanje uitriep.

De opstand

Het stadsbestuur van Madrid ging in eerste instantie niet akkoord met de plannen van Murat om de kinderen van Karel IV weg te brengen uit de stad, maar na een bericht van Ferdinand ging het stadsbestuur alsnog akkoord. Op 2 mei verzamelde zich een grote menigte op het plein voor het Koninklijk Paleis. De menigte bestormde het paleis om de reis van Francisco de Paula te voorkomen. Murat stuurde een bataljon grenadiers van de Keizerlijke Garde en een artilleriedetachement om de opstand in te perken. Toen de Franse soldaten het vuur openden op de verzamelde menigte, begon al snel de opstand zich te verspreiden over de rest van de stad.

Al snel volgden verschillende straatgevechten verspreid door de stad toen de slecht bewapende inwoners van Madrid de Franse troepen te lijf gingen. Joachim Murat had al vrij snel veel van zijn troepen de stad in kunnen brengen en de hevigste gevechten werden uitgevochten op de Puerta del Sol en de Puerta del Toledo. Langzamerhand wist Murat de overhand te krijgen in de straatgevechten. Sommige van de Spaanse troepen die in de stad gelegerd waren namen algauw deel aan de opstand. De twee leiders van de Spaanse soldaten Pedro Velarde y Santillán en Luís Daoíz y Torres stierven tijdens de gevechten rond de barakken waar Franse troepen gelegerd waren. De twee legerleiders worden nog steeds als helden vereerd.

De nasleep

De repressie na het neerslaan van de opstand was hard. Murat stelde een militaire commissie in op de avond van 2 mei die onder leiding stond van Emmanuel de Grouchy. Deze commissie kreeg het recht om elke gevangene die het Franse leger had gemaakt een doodvonnis op te leggen. Murat was van mening dat alleen terreur een volgende opstand in de stad zou kunnen voorkomen. Er werden bevelen uitgevaardigd waarin de burgers hun wapens moesten inleveren en openbare vergaderingen werden ook verboden. De honderden gevangenen die waren gemaakt werden de volgende dag geëxecuteerd. Deze massa-executie is geschilderd door Francisco Goya met de naam De Derde van Mei 1808.

Toen het bericht van de hard neergeslagen opstand de burgemeester van de plaats Móstoles bereikte ging hij al snel samen met een collega over tot een oorlogsverklaring tegen de Fransen. Hiermee was de Spaanse Onafhankelijkheidsoorlog in gang gezet.

Uiteindelijk zorgden de onrusten in Madrid er ook voor dat er in Portugal opstanden uitbraken tegen het Franse gezag.

Redactie

Geschreven door Remco Stoffer in opdracht van SpanjeSites.nl. Overnemen van de hele tekst of delen daarvan is zonder toestemming niet toegestaan. Trakteer de redactie op een cortado (koffie) via PayPal, altijd lekker tijdens het schrijven van het actuele nieuws.

Back To Top
×Close search
Zoeken