Spanje zoekt met corona-maatregelen evenwicht tussen volksgezondheid, mentale gezondheid en economie

Spanje zoekt met corona-maatregelen evenwicht tussen volksgezondheid, mentale gezondheid en economie
Beeld: Canva

Spanje zoekt met corona-maatregelen evenwicht tussen volksgezondheid, mentale gezondheid en economie

Dit artikel is 6 maanden oud en kan dus niet meer actueel zijn.

MADRID – Nooit eerder zijn er in 24 uur tijd zoveel nieuwe positieve coronatests gemeld dan tegen het einde van dit jaar. Al enkele dagen werden records verbroken met voor het eerst meer dan 100.000 positieven op woensdag en op donderdag steeg dat aantal zelfs naar bijna 162.000 positieve coronatests in 24 uur tijd. Ondanks die enorm hoge cijfers gaat het leven door in Spanje, zijn alle winkels open, kun je op een terras of in een bar/restaurants zitten, loopt iedereen (met mondkapje) over straat, viert iedereen de feestdagen met de familie en is het Puerta del Sol-plein in Madrid met de jaarwisseling voor 7.000 feestvierders weer het middelpunt van Spanje.

Ondanks de 161.688 nieuwe positief geteste personen in 24 uur tijd die op donderdag werden gemeld door het Ministerie van Volksgezondheid, heeft Spanje geen lockdown of gedeeltelijke lockdown, is het mogelijk om een sangria te drinken op een zonovergoten terras en kun je aan de bar de heerlijke tapas eten op vertoon van je coronapas in de 12 regio’s waar deze gevraagd wordt en kun je naar winkels gaan om de kerstinkopen te doen.

In de voorlaatste week van dit jaar werd door de Spaanse regering slechts een corona-maatregel ingevoerd: het verplichte mondkapje op alle momenten, ook in de buitenlucht en ook als de anderhalve meter afstand gehandhaafd kan worden. Diverse regionale overheden voegden nog enkele andere regionale maatregelen toe want wat geldt in Catalonië (coronapas in horeca en avondklok tussen 1 en 6 uur) geldt niet in de Madrid regio (geen coronapas en nachthoreca gewoon geopend) of in de Valencia regio (coronapas horeca maar geen avondklok).

Het leven lijkt gewoon door te gaan in Spanje en niemand lijkt zich druk te maken om de Omikron-variant en de torenhoge nooit eerder gemelde besmettingscijfers. Maar is dat ook zo? Het aantal positieve coronatests is natuurlijk zo hoog omdat vanwege de feestdagen met de vrienden- en familiebijeenkomsten en de coronapas-verplichting in 12 regio’s, de mensen extra veel testen. Wil dat zeggen dat iedereen doodziek is? Nee want als je kijkt naar de ziekenhuisopnames van Covid-patiënten dan is dit op dit moment veel minder dan een jaar geleden. Dat geldt ook voor de intensive care opnames en voor het aantal dagelijkse corona-doden. Ongetwijfeld is dat het gevolg van het corona-vaccin.

Tijdens de eindejaarstoespraak van premier Pedro Sánchez werd door hem al aangegeven dat men met de corona-maatregelen een evenwicht zoekt tussen volksgezondheid, mentale gezondheid en economie. Want, zo zeggen de experts, de rek is eruit bij de inwoners van Spanje. Een lockdown zoals in Nederland is ondenkbaar in Spanje op dit moment en daarnaast ook nog eens juridisch en politiek erg lastig. Verder heeft Spanje een gedecentraliseerd beleid wat betekent dat er in grote lijnen enkele nationale afspraken zijn maar dat de meeste corona-bevoegdheden rusten bij de 17 regionale overheden. Dat geldt ook voor de vaccinatiecampagne die landelijk georganiseerd en gecoördineerd wordt maar regionaal wordt uitgevoerd.

Dat resulteert in grote verschillen wat betreft de corona-maatregelen die in de ene regio heel streng zijn terwijl in een andere regio er nauwelijks sprake is van corona-maatregelen. Geen enkele autonome regio is namelijk hetzelfde en ook het aantal besmettingen, ziekenhuisopnames, doden en de corona-incidentie zijn in de 17 autonome regio’s anders. Daarom lijkt het een vreemde situatie in Spanje en dat is ook zo als je alle regionale maatregelen wilt begrijpen maar uiteindelijk blijven veel mensen in hun eigen regio en verklaart het zich vanzelf.

Het grote voordeel van Spanje is, in onze mening, dat de meeste (zeg maar het overgrote deel van de inwoners) zich houdt aan de corona-maatregelen daar waar mogelijk. Toen in juni dit jaar het mondkapje niet meer verplicht werd in de buitenlucht als men de 1,5 meter afstand kon handhaven, kozen veel mensen ervoor het mondkapje toch te blijven dragen. Net zoals in andere landen is de anderhalve meter afstand moeilijk te handhaven en daarom kiest Spanje voor het verplichte mondkapje om toch enige bescherming te hebben, iets wat andere landen onzin vinden maar waar Spanje nu eenmaal voor gekozen heeft.

Verder is het voordeel in Spanje dat bijna 90% van alle inwoners vanaf 12 jaar volledig gevaccineerd is wat betekent dat slechts 10% (nog) niet of niet volledig gevaccineerd is. Er zijn inmiddels in 12 maanden tijd 37.869.504 inwoners van Spanje volledig gevaccineerd waarvan meer dan 13,7 miljoen inwoners ook de boosterprik heeft gekregen en er ook inmiddels bijna 900.000 kinderen van 5 tot en met 11 jaar gedeeltelijk zijn gevaccineerd. In Spanje is het overgrote deel van de bevolking bereid zich te laten vaccineren en kent het land geen georganiseerde antivaxers. Wat dat betreft is Spanje een voorbeeld tijdens de corona-pandemie, een land dat het in het begin van de pandemie extra zwaar te verduren had maar wat nu volgens de Wereldgezondheidsorganisatie als een voorbeeld gezien kan worden.